HOSTAL DA PEDRA

Colaboración de MIRIAM MARTÍNEZ PÉREZ (Murcia)

Martes, cinco e media da tarde: por primera vez poño os meus pés en Burela. Con moito cansazo, comezo a procura do mesón “A Pedra”, onde decidín hospedarme grazas ás excelentes críticas que puiden ler en Internet sobre el. 

Cun pouco de medo de perderme (menos mal que Burela non é moi grande), consigo chegar ao mesón despois das indicacións dunha señora velliña adorable. A seguir, entro no bar e atópome cunha persoa moi amable que me dá as chaves do cuarto. Só existe un inconveniente: non hai elevador e o dormitorio está no cuarto andar.

Como subo entón a maleta? Non hai problema, a señora Cándida (así se chama este portento de muller de 70 anos) cóllea e, sen axuda ningunha, sóbea ela só, como se nada!

Agradézolle o esforzo (eu ainda en estado de shock) e, tras descansar un bocadiño, baixo de novo ao bar. Desta vez non está Cándida, está Inma -a súa filla- coa que comezo a falar dun xeito tan familiar que entusiasma.

 Mais iso non é todo. Polo Mesón da Pedra tamén andan Laura e Nuria (fillas de Inma). A primeira é unha futura xornalista que vai dar moito que falar e a segunda, Nuria, é todo carisma, a pesar da sua curta idade. 

En definitiva: oxalá chegue aos setenta como Cándida; e moitas grazas a estas tres xeracións de galegas que me fixeron pasar uns días como na miña propia casa.

KEVIN, QUÉROTE

A fotografía desta fermosa declaración de amor, escrita a cores sobre unha desgastada parede, abre de xeito moi orixinal un blog de contidos culturais que está aberto á consulta pública desde estes días e que recolle un documentado estudo sobre o uso da lingua galega no termo municipal de Foz.

O autor do completo estudo e do deseño do soporte dixital que o disponibiliza en aberto para o público xeral é o filólogo Miguel Arce Méndez, licenciado pola Universidade de Santiago e persoa cun dilatado currículo académico no que destaca un período docente na Universidade Nova de Lisboa.  Miguel Arce chegou a Foz en xuño de 2012 e superou as probas selectivas para a provisión dunha praza laboral no Servizo Municipal de Normalización Lingüística, mais antes de finalizar o seu contrato laboral na Mariña conseguiu destino como docente de Lingua e Literatura na comarca berciana. Agora con esta entrega editorial complementa o labor realizado na etapa anterior.

O espazo disponible na rede leva por título Foz Lingua Viva e está na dirección www.fozlinguaviva.wordpress.com. Nel podemos visualizar contidos sobre o cronista Suso Fernández e os historiadores Juan Ramón Fernández Pacios e Xesús Basanta Martínez; sobre o teatro de Manuel Lugilde Penelas e o Cadro de Declamación Focense (1927-1930), sen esquecer as contribucións a este xénero de Francisco Piñeiro González, en calidade de director dos grupos de afeccionados O Batán (de Cangas) e A Adala (de Fazouro).

Complementan os contidos as referencias aos escritores nacidos ou vinculados con Foz (Vilar Ponte, Francisco Lourido, Noriega Varela, Manuel María, Ramón Reimunde, Luísa Castro, Paco Rivas, Laura Branco...) así como a panorámica do uso da lingua galega nas empresas e comercios locais, nas publicacións periódicas e nas entidades deportivas, entre outros.

TER O PAÍS NO PEITO (MODELO BURELA)

Este é un deseño Modelo Burela. Unha mostra da creatividade e do compromiso que hai na Mariña. Aínda que con programas informáticos ben poderían ser retocados os anaquiños correspondentes ao galego exterior -moi especialmente as áreas berciana e seabresa-, o resultado final está ben bonito.

A palabra vieira deriva de Venus, a deusa do amor, e a súa cuncha foi moi divulgada por Lineo que a bautizou como Pectem jacobaeus en referencia ao símbolo das peregrinacións a Compostela. As persoas que fan o Camiño de Santiago gárdanas como recordo desa experiencia.

GALEGA DESDE O CARIÑO

Nun dos seus buceos diarios, Karina Parga deu cun tesouro que queremos compartir coa audiencia de Proxecto Neo.

As primeiras pistas déunolas Cibrán, profesor de Matemáticas. El divulgou desde a súa Carta Xeométrica un vídeo producido no IES Rodeira de Cangas, vídeo en que aparece a magnífica entrevista que as mozas e mozos de Lingualiza lle fixeron á súa profesora Carmen de las Casas, "Carmiña".

Desde este caderno de bitácora de Proxecto Neo vaia o recoñecemento de Matrícula de Honor: 

a) Para Carmiña, evidentemente.

b) Para quen lle transmitiu a Carmiña o amor pola cultura da súa terra de adopción (somos conscientes de que non se pode transmitir amor se non se leva moito dentro).

c) Para o alumnado, o profesorado e a comunidade educativa do IES Rodeira de Cangas (moi especialmente para Ana, Nerea e Luís).

d) Para Xose Domaio e Manuel Sánchez Fernández, estrelas do ensino público.

Proxecto Neo nº 61.2 - Gloria G. Niñe & Genucha García & Santiago Jaureguízar

FIN DA SEGUNDA ETAPA

Clica para escoitar o programa

Como tantas outras veces, abrimos o programa coa condución de Karina Parga, neofalante nacida entre Joigny e Auxerre; e renacida galega na Mariña, á beira do Cantábrico. A enerxía desbordada desta emigrante-retornada foi recollida ao voo por Simón Rodríguez Rouco e Serxio Rivas Valiña, que leron con entusiasmo a reportaxe que María Cuadrado lle dedicou a unha das nosas convidadas: Gloria González Niñe. Nese momento comezou o "recital" que nos brindaron Gloria e Genucha.

Máis que "recital" foi clase maxistral. Auténtica lección de historia. Falamos da presenza da muller no carrexamento do peixe entre os barcos e as fábricas de conserva. Abordamos o traballo feminino na industria da cerámica e nas conserveiras. Incluso comentamos o impacto da IIª Guerra Mundial na flota pesqueira que faenaba polas proximidades da Estaca de Bares.

Tamén contamos coa participación de Santiago Jaureguízar, que nos atendeu uns minutos desde a redacción  central de El Progreso en Lugo e que saudou en directo as participantes na tertulia, Gloria e Genucha, que estaban facendo un emocionado recordo ao paso da familia Jaureguízar por Burela e Ribadeo.

Entre episodio e episodio da conversa tamén escoitamos música. Por exemplo de Pucho Boedo, a quen redescubrimos a través das plumas de Xurxo Souto e Manuel Rivas. Foi un magnífico preámbulo para a presentación que Genucha García nos fixo da asociación Luz Acesa, unha nova fonte de axuda solidaria na Mariña.

No final do programa tamén recollemos a participación de Evinha, a de Celso Dourado e a da nosa fotógrafa oficial Lucía Rivas.

Proxecto Neo nº 60.2 - Dani Ladra & Marisol Manfurada & Belén Regueira & Josefina O. Barcia

Para escoitar o programa, clique aquí.

Inmediatamente despois da entrada e do saúdo na voz de Aitor López, recibimos no estudio a visita de Dani Ladra. Para el foron os primeiros aplausos da tarde. Ben merecidos: polo título da liga e por toda a enerxía positiva que nos trouxo.

A modo de intervalo, deixámonos levar polo ritmo das ondas. Estivemos abalados polo "Venhem e vam" de Marisol Manfurada. Esta rapeira da Coruña -profesionalmente dedicada ao ensino da lingua inglesa- falounos da Feira da Cultura (o Cultur.gal) e da súa visión das necesarias relacións entre as actividades culturais e o rendemento económico. Defendeu o exercicio das artes como unha profesión que debe estar recompensada como o están as outras. Marisol foi comentando en anaquiños un texto seu, que foi posto na boca de Viviane Furtado e Laura Semedo Brito. Ela falaba de mediación e de interculturalidade... e nós puxémoslle o toque humanístico ao seu discurso. Noutras palabras: lévamolo á realidade. Todo cadrou moi ben, moi axustado.

Despedimos a entrevista con Marisol coa música de Mercedes Peón, a mesma que utilizamos para recibir cos brazos abertos outra coruñesa: a xornalista Belén Regueira, neofalante. Aitor quería intervir, mais non podía. Simón tiña a man levantada, mais Belén fluía. Non era río-Belén; era Oceano-Regueira. Impresionante! A Irmandade dos neofalantes urbanos está en marcha. Esa Irmandade é o "Máis alá" co que soñaba Manuel Antonio.

Foi unha conversa mínima. Curtiña. Como un aperitivo... antes da sobremesa. Porque na sobremesa chegou a conversa coa profesora que se ocupa do Servizo de Alfabetización das Persoas Inmigrantes. Josefina O. Barcia falounos dos seus seis anos de experiencia traballando con nenos e adultos procedentes de medio mundo. Foi a visita á cimentación da normalización en Burela.

Proxecto Neo nº 59.2 - Lucas Fojo & Aid & Miguel Queixas & Aníbal Malvar

Chámase Lucas Fojo Grandal. Ten sete anos. Chegou de Etiopia e agora vive á beira do golfo ártabro, en Neda (terra de pan-do-país, auténtico). Lucas estuda no CEIP de Maciñeira, un colexio que conta con área de Dinamización da Lingua Galega e con unha ANPA exemplar, que organiza numerosas actividades e ten moi ben atendidas as redes sociais.

Galiza é terra de acollida para Lucas e Lucas responde a ese amor con toneladas de ternura. Si. Lucas é unha fonte de orixinalidade. As nosas palabras milenarias soan deliciosamente na súa boca.

Son dez minutos antolóxicos.

Despois escoitamos a música de Aid. Ese foi o preludio, porque a conversa con ela chegou seguidamente. A artistaza viguesa presentounos o seu último disco, así en primicia. Fíxonos sentir moi ben, porque dixo que fomos unha das primeiras radios en poñer o tema musical escollido por nós. Como esta moza fala por sete, incluso falamos da súa formación na área das telecomunicacións. Iso si: non esquecemos anunciar as datas e lugares dos seus próximos concertos.

Co apoio de Viviane Furtado e Laura Sofía Brito, falamos con Miguel Queixas, neofalante da Coruña. Que escoite a entrevista entenderá perfectamente por que hai músicos que fan centenares de quilómetros semanalmente para recibiren as súas orientacións. 

Na parte final, a liña telefónica transportounos a Madrid. Alí nos recibiu Aníbal Malvar. Con el falamos de literatura, de cinema, de música e de xornalismo. Como remate, tivemos sorpresa. Grande sorpresa. Algo único. Así é Aníbal Malvar.

Pode escoitar de novo todo o programa clicando aquí.