Proxecto Neo nº 479.15 - Especial 11 F, Día da Nena e da Muller na Ciencia

 

Hoxe, 11 de febreiro, celebramos o Día Internacional da Nena e da Muller na Ciencia, unha data para recoñecer o talento, o esforzo e as achegas fundamentais das mulleres ao avance científico ao longo da historia. Durante séculos, moitas delas traballaron na sombra, sen o seu merecido recoñecemento; outras abriron camiños nun mundo que lles poñía máis barreiras ca oportunidades. Este día non é só unha homenaxe, senón tamén unha chamada á acción: para visibilizar referentes, para espertar vocacións nas máis novas e para lembrar que a ciencia precisa todo o talento, sen excepcións. No programa de hoxe imos ter a sorte de escoitar a dúas científicas que nos falarán da súa experiencia, dos retos que atoparon e das ilusións que as moven cada día. Porque falar de ciencia tamén é falar de persoas, de paixón e de futuro. 

 

Na primeira parte do programa falamos con María José Ginzo Villamayor, matemática e profesora axudante doutora no departamento de Estatística, Análise Matemática e Optimización da Universidade de Santiago de Compostela. Visitou o IES Perdouro dentro do programa de charlas temáticas A Ponte, da USC, e da celebración do Día da Muller e da Nena na Ciencia. Con ela falamos do mapa en apelidos de Galicia, un proxecto pioneiro no que as ciencias e as humanidades van da man. 

 

Na segunda parte do programa, conversamos por vía telefónica con María García Portela, licenciada en Ciencias do Medio Ambiente na Universidade de Salamanca e doutoranda "cum laude" no seu estudo sobre a ecofisioloxía comparativa de dúas especies mixotróficas de Dinophysis produtoras de toxinas lipofílicas. Con ela falamos de dinoflaxelados, un xénero de microalgas tóxicas, coñecidas por ser as principais causantes das mareas vermellas e dos peches de polígonos de bateas na costa galega, das mareas vermellas e do mar de ardora, pero tamén descubriremos como é o día a día dunha muller entregada ao labor científico. 

 

Xa cara ao final do programa falamos con Tania Merelas Iglesias, educadora social e creadora de xogos e recursos didácticos feitos de forma artesanal en Galicia. Con ela falamos do seu proxecto Avezar, un espazo creativo que ofrece propostas para incorporar o feminismo e a lingua galega no día a día. 

 

 

Proxecto Neo nº 478.15 - Christian Daniel & Uxío Radoslav Rego Rey-Conde

Como cada semana, comezamos o programa cos espazos colaborativos: A Noticia do Día e A micro aberto: a eclipse solar

Na primeira parte do programa falamos con Christian Daniel, coñecido en redes como “El venegalle”, un neofalante de procedencia venezolana asentado en Galicia dende hai unha década. Con el falamos dos motivos que o levaron a emigrar a Galicia cando tiña 19 anos, do seu cariño polo noso idioma e da súa faceta de creador de contidos en redes. 

En a Micro Aberto, Lucía López López, alumna de 1° Ciclo Superior de Administración e Finanzas, aproveitou a visita de Carlos Teijo García, profesor Titular de Dereito Internacional Público e Relacións Internacionais na Facultade de Dereito da Universidade de Santiago de Compostela para preguntarlle sobre a situación que atravesa Venezuela. 

Na segunda parte do programa, conversamos con Uxío Radoslav Rego Rey-Conde, profesor neofalante de Sistemas Electrónicos no IES Perdouro. Con el departimos sobre as súas raíces búlgaras, da súa formación académica e do seu plurilingüismo.

 

Proxecto Neo nº 477.15 - Radio Saúde Burela - Sofía Méndez Coto & Marta Basanta Fernández

Como é habitual, comezamos o programa cos espazos colaborativos: A Noticia do Día e O corpo fala. 

Inmediatamente despois entramos nunha nova entrega de Radio Saúde Burela, nesta ocasión dedicado fundamentalmente ao coidado da vista. 

Na primeira parte do programa falamos con Sofía Méndez Coto, especialista en oftalmoloxía no hospital de Burela. Sofía Méndez naceu en Oviedo e alí estudou desde a Primaria ata a universidade. Participou no programa Erasmus pasando un curso na cidade francesa de Rennes e comezou traballando na Medicina Familiar e Comunitaria. Más tarde, decidiuse pola oftalmoloxía e especializouse na cirurxía refractiva, na oculoplástica e na da órbita do ollo. Con ela falamos das revisións oftalmolóxicas, das enfermidades oculares, das consecuencias do uso excesivo de pantallas para a vista e das recomendacións que nos poden axudar a coidar os nosos ollos. 

Na segunda parte do programa, conversamos con Marta Basanta Fernández. Ela é diplomada en Óptica e Optometría pola Universidade de Santiago de Compostela. Desenvolveu o seu labor en varias ópticas, ata que en 2008 decidíu abrir a súa propia en Burela coa franquicia Alain Afflelou. Con ela falamos dos principais servizos que ofrece unha óptica, das graduacións, do uso das lentes e das lentes de contacto. 

Aproveitamos para falarvos do Plan Veo, un sistema de axudas de ata 100 euros por neno ao ano para a adquisición de lentes ou lentes de contacto destinadas a nenos, nenas e adolescentes ata 16 anos (inclusive) cun problema de refracción diagnosticado e con dereito á atención sanitaria con cargo a fondos públicos. 

Proxecto Neo 476.15: Sargadelos

Comezamos o programa coa Noticia do Día.

O programa 476 estivo dedicado a Sargadelos.

Na primeira parte do programa falamos con tres integrantes de Avelaíña Teatro: Antón Lamapereira, Miguel Anxo Martín e Xabier Fernández. Con eles falaremos da obra As máscaras de Ibañez. O marqués de Sargadelos que nunca foi. 

Na segunda parte do programa, falamos con Andrea Mariz, profesora de Educación Pĺástica e Visual no IES Perdouro de Burela e con Uxía Oroza, unha das súas alumnas. Preguntámoslle pola elaboración e deseño do calendario anual do centro. Seguindo a recomendación da Asesoría de Bibliotecas escolares para este curso, Biblioteca escolar + Deseño = Viaxe á creatividade, quixemos facer unha pequena homenaxe ao noso patrimonio local e dedicar o noso calendario os deseños elaborados polos artistas da marca de cerámica de Sargadelos. 

Xa na parte final do programa, tivemos a Pepe Blanco, artista mariñán e deseñador cunha longa traxectoria na fábrica de Sargadelos e coñecido tamén polas súas creacións inspiradas nas súas propias vivencias e nas tradicións da nosa terra. Con el falamos dos principais deseñadores de Sargadelos: dos impulsores do seu renacemento nos anos sesenta, Isaac Díaz Pardo e Luis Seoane, así como de figuras esenciais como Xosé Vizoso e o propio Pepe Blanco, que contribuíron decisivamente aos deseños característicos desta cerámica de renome internacional.

Proxecto Neo 475.15: Os segadores da Órrea

Como é habitual, comezamos o programa cos espazos colaborativos: A Noticia do Día e a Palabra do ano 2025. 

Neste primeiro programa do ano fixemos un especial Segadores de Castela, dedicado a aqueles homes que migraban no verán para ir segar a Castela nos anos 60. 

Na primeira parte do programa falamos con Cándido Rodríguez Cerdeira e Constantino Tella Gómez, labregos da Órrea, no Concello de Riotorto. Cándido do Burón foi con 16 anos, a Castela: Un ano atar e outro segar. E Tino do Conde foi con 14 anos varios anos atar. Non chegou a ser segador. Con eles conversamos sobre como era a vida en Castela nos anos 60, canto gañaban, como se organizaban para traballar e repartir as tarefas. 

Na segunda parte do programa, falamos con Paco Veiga, membro da Asociación de Veciñas e Veciños de Santa Comba da Órrea.  Con el falamos do documental Segadores da Órrea e da viaxe de reencontro que tivo lugar 50 anos despois entre segadores e amos en Santa María la Real de Nieva. 

Nos últimos minutos tivemos por vía telefónica a Laura Alonso Carracedo, deseñadora, fotógrafa e codirectora do documental Segadores da Órrea.

Proxecto Neo 474.15: Radio Saúde Burela - O coidado da pel

Como é habitual, comezamos o programa cos espazos colaborativos: A Noticia do Día e O corpo fala.

Inmediatamente despois entraremos nunha nova entrega de Radio Saúde Burela, nesta ocasión dedicado fundamentalmente ao coidado da pel e aos trastornos da imaxe.

A primeira das entrevistas foi con Javier Rouco Martínez, docente de Imaxe Persoal no IES Perdouro de Burela.  Javier formouse no ámbito das finanzas, do estilismo, da estética e mesmo da enfermería e ten unha ampla experiencia de case 20 anos como profesor de Imaxe Persoal, na actualidade no ciclo de Peiteado e Cosmética Capilar. Con el conversamos como experto no coidado da pel. Seguro que nos dará recomendacións en materia de dermatoloxía, fundamentalmente para os problemas cutáneos na adolescencia.

Inmediatamente a seguir falamos con Zaida Álvarez Otero, enfermeira de saúde mental. Traballou en varios hospitais españois e nalgúns deles en servizos especializados en adolescentes e trastornos da conduta alimentaria. Con ela falamos de saúde mental dos adolescentes e de como a súa imaxe inflúe neles.

Proxecto Neo 473.15: Javier Mariño Chao & Xan Barcia Bouzas

Como temos por costume, comezamos o programa cos espazos colaborativos: A Noticia do Día e A Pílula das ciencias.

Inmediamamte a seguir tivemos connosco a Javier Mariño Chao, docente de Matemática e amante das viaxes polo mundo. Con el conversaremos sobre as súas experiencias viaxando polos cinco continentes e da súa paixón por coleccionar xarras dos países polos que estivo. 

Na segunda parte do programa falamos con Xan Barcia Bouzas, profesor de Filosofía no IES Perdouro de Burela. Con el falamos da pensamento de Byung-Chul Han, premio Princesa de Asturias de Comunicación e Humanidades 2025. Este intelectual alemán de orixe surcoreano é unha das estrelas do pensamento actual.