Proxecto Neo, 156.- Giulia Conchi; Montse González

"O meu nome é Giulia. Son italiana...": así comezaba unha cuña radiofónica que nos mandou desde Granada a profesora María Curros. Xustamente despois da presentación e da música, puxémonos en conversa coa estudante de Filoloxía Árabe. Primeiro describiunos o seu lugar de nacemento (a cidade de Trento e o seu ámbito de influencia), a seguir falounos sobre a súa vocación temperá para o estudo das linguas, sobre a decisión de estudar na Universidade de Granada e, finalmente, fíxonos partícipes dos seus vínculos co idioma galego.

Como resultado da ligazón con colegas do Brasil, Giulia Conchi comezou a interesarse polo ámbito lingüístico galego-portugués, mais ese interese pasou a verse reflectido academicamente no curso 2014-2015 en Granada, onde descubriu a oferta formativa que a levou ás aulas de María Curros.

Nun breve momento, entre o desenvolvemento dos contidos, fixemos uns minutos para facer un saúdo especial en directo. Neste programa 156 contamos coa visita de Alba Geada, estudante de 6º de Ensino Básico no Colexio dos Castros de Burela. A nosa convidada estivo atentísima durante toda a primeira parte e non perdeu pormenor do guión e da interpretación que del fixeron Maka, Helena e Mónica. Despois tivo a amabilidade de concedernos unhas palabras en directo e nós non perdemos a oportunidade de saudala, de agradecerlle a visita e de convidala a participar con nós noutros programas.

Na segunda parte, conversamos demoradamente con Montse González, que nos atendeu desde Lugo, e fixemos unha presentación biliográfica a través das ondas. Noutras palabras:  fixemos da radio educativa unha ferramenta de animación á lectura.

A preguntas de Mónica Palacios, a autor de Chorimas serodias presentouse e presentounos os contidos deste seu primeiro volume poético. Mais non só falamos dos poemas, senón tamén dos prólogos e dos seus referentes literarios. Finalmente, citámonos para o reencontro con motivo das Feiras do Libro de Foz e de Burela, nas que vai estar, ou sexa por calquera outra razón.

OS dous últimos minutos dedicámosllos a Camilo Nogueira, a quen felicitamos en directo con motivo de lle ser outorgado o prestixioso Premio Trasalba.

Proxecto Neo, 155.- Programa dedicado a D. Henrique Peinador

Un programa convencional non comezaría coa música das Adufeiras de Salitre. Iso con toda certeza. Mais o 155 foi o programa dedicado a D. Henrique Peinador e algunha maneira tíñamos que buscar para o destacar.

En verdade, no comezo o que destacamos foi a presentación do blogue dedicado ao programa Grandes Voces do Noso Mundo, emitido todos os venres entre as 7 e as 8 da tarde en Radio Burela, baixo a dirección de Marco Pereira Oliveira e a locución de Helena Valle.

Maka Ledo, entre bromas, fíxolle falar a Mónica Palacios, que nos ilustrou en pormenor sobre os contidos e o deseño do blogue que acaba de dar a coñecer.

Na segunda parte do programa falamos cun "valdeorrés en Compostela, cidade moi permeábel a moitas culturas". Así se nos presentou D Ricardo Gurriarán que proclamou: "Levo corenta anos nela e Compostela é a miña patria. Mais nunca perdín o valdeorrismo. Alí vou, como mínimo, cada mes". 

Despois desa presentación en ton tan espontáneo, o profesor da USC tomou a palabra e deunos unha clase maxistral a través das ondas. Falounos dos seus libros sobre o maio do 1968 en Santiago de Compostela; falounos de D. Lourenzo Fernández Prieto (o director da súa tese doutoramento); e presentounos o perfil biográfico de D. Henrique Peinador e das súas iniciativas empresariais e culturais. Moitos anos despois, sentímonos como se estivésemos no Balneario de Mondariz e se desde alí participásemos nun ambicioso programa de contidos interculturais.

Centros de Estudos

De como se traballa no Centro de Estudos Galegos da Universidade Complutense xa nos falou no seu momento a profesora Lidia López Teixeiro. Mais nestes días puidemos comprobalo directamente, cos nosos propios ollos. 

Porque deben saber que a profesora Lidia ideou unhas xornadas de estudo itinerante e que comentou  a proposta co alumnado, que este apoiou a idea, que en conxunto lla propuxeron á profesora Carmen Mejía Ruiz e que esta -ao estilo Xurxo Souto- dixo aquilo de "Avante Toda". 

Mais non só dixo "Avante Toda", senón que tamén puxo a funda de traballo e integrouse na expedición e así chegaron a Mondoñedo, e de Mondoñedo a Viveiro, e de Viveiro a Rinlo, e Rinlo a Burela e a Cervo e Xove...

E, como pararon en Burela, coñeceron Helena e Maca, e Lavilson e Diego. E estiveron no recuncho do Doce Lecer e conversaron con Dori, xusto diante de Rosalía e de Maruxa.

Afortunadamente temos imaxes do momento. Porque Lucía Rivas é Lucía Rivas.

Proxecto Neo, 154.- Kathleen March; María Curros Ferro

"-O primeiro artigo que publiquei sobre temática galega foi de 1979, en Grial, sobre Manuel Antonio.
-Publicou primeiro sobre Manuel Antonio antes que sobre Rosalía?
-Claro!
-Profesora, estanos saíndo moi vangardista!
-Son. Son. Exactamente. Na lingua, na política e en todo. E a moita honra!"

Unha brillante sesión didáctica de galeguismo universalista no máis fiel estilo das Irmandades da Fala, a quen tributamos homenaxe (1916-2016). Maka Ledo, Helena Valle e Mónica Palacios conducen ao unísono unhas magníficas entrevistas con Kathleen March (Univ. de Maine) e María Curros Ferro (Univ. de Granada).

Referencias:

1.- Artigo do prof. Dr. Carlos Feal Deibe
2.- Prof. Dr. Benito Varela Jácome
3.- Emily Dickinson
4.- Emilia Pardo Bazán
5.- Rosalía de Castro
6.- Manuel Antonio
7.- Harriet Beecher Stowe
8.- Asociación Internacional de Estudos Galegos

Proxecto Neo, 154.- Kathleen March

O FUTURO "DEPENDE" DA SOCIEDADE

A tradutora americana Kathleen March espera "non ver a morte do galego",

SANTIAGO. EP  | 17.07.2015 

Kathleen March, catedrática de linguas modernas da Universidade de Maine en Estados Unidos e tradutora de autores de Galicia ao inglés, confiou en non chegar a ver "a morte do galego", unha lingua o futuro da cal dependerá da propia sociedade e do coidado do pobo para trasmitirla de xeración en xeración

Nunha entrevista concedida a Europa Press, March recordou que leva escoitando "preocupacións" sobre a desaparición do galego ou pola perda de falantes dende hai décadas e que, non obstante, aínda "segue aí", aínda que considerou que o destino do idioma "non depende dos políticos". "Depende de vós", engadiu.

"A xente podería falar máis, coidar máis a calidade da lingua, iso sempre, pero aínda está aí. Máis que nada teño fe na importancia da lingua, como parte da identidade galega", destacou, sobre a súa visión acerca da situación do idioma nos últimos anos.

March contrapuxo Galicia coa situación de Estados Unidos onde "o capitalismo está a facer estragos, en todos os sentidos", cunha sociedade "amante das grandes empresas", descoñecedor da historia e onde a cultura "non é cultura nin é nada".

"Mañá poderían dicir que todos imos falar a lingua de Mickey Mouse", ironizou, e que usou para constatar que Galicia "ten máis posibilidades de sobrevivir".

A pesar diso, si escoita e le as críticas de "moitos amigos" sobre a situación do idioma incidindo en que "os galegos que falan galego van poder manter viva a lingua". "Adiante co galego e a seguir tendo orgullo, non cuestionando a súa posibilidade de seguir en pe".

VISIÓN EXTERIOR

A tradutora tamén incidiu en que se incrementou o volume de estudosos de literatura galega no exterior, sobre todo a partir da "aparición de Internet e medios de comunicación" electrónicos que permiten ter acceso a obras ás que antes só podían acceder mediante a compra física en Galicia.

"Hai moito que se pode facer. Somos estranxeiros, e sabemos que existe unha cultura e unha lingua e podemos axudar, a valorar, visibilizar, e a traducir. Temos unha pequena cousa coa que contribuír nese sentido".

March acudiu a Santiago para participar no a XXVIII edición dos Cursos de Lingua e Cultura Galega para estranxeiros da RAG, na que falou sobre a súa investigación da literatura de viaxes por parte de escritoras anglosaxonas que acudían a descubrir a cultura de Galicia.

"Querían coñecer a arte, a historia, a arquitectura. Lían moito sobre a historia da Igrexa", engadiu, aínda que tamén "tiñan outro xeito de ver as cousas" e querían "falar coa xente, observar doutro modo".

Sobre todo, manifestou "moito interese" en comprender o xeito en que se achegaban á poboación para "coñecer as cousas da xente", a súa vida, dado que "practicamente non sabían" galego, e que en aquel tempo España aínda "non era obxectivo de moitos viaxeiros", polo que chegar a Galicia era "máis aínda un desafío".

"O POUCO GALEGO" QUE HAI EN MADRID

Tamén se referiu á polémica mediática sobre unha posible eliminación do nome de Álvaro Cunqueiro dunha rúa de Madrid en cumprimento da Lei de Memoria Histórica, medida que non é oficial nin está confirmada polo Concello.

Neste sentido, cre que o debate sitúa os galegos "nunha situación difícil" e descoñece se hai "unha boa resposta", aínda que si destacou a Cunqueiro como "un bo escritor" do que se pode analizar, e "gozar" coa súa obra.

A pesar diso, considera que se esta medida se chega a efectivizar e quita "o pouco galego" que hai en Madrid se debería de substituír por outro escritor ou escritora de Galicia.

Fonte: http://www.galiciahoxe.com/vivir-hoxe-galicia/gh/tradutora-americana-kathleen-march-espera-non-ver-morte-do-galego/idEdicion-2015-07-17/idNoticia-943088/

Proxecto Neo, 153.- Fermín Paz Lamigueiro

Conmemoramos o Día Internacional da Muller Traballadora en conversa con Karina Parga Chao (Vicedirectora do Instituto Perdouro). Despois de escoitarmos unha primeira mensaxe que nos mandou a profesora María Curros Ferro (da Universidade de Granada), á nosa Sra. Condutora do programa dedicámoslle a audición do poema rosaliano "unha vez tiven un cravo" recitado por un fadista portugués. A seguir escoitamos outro recitado: neste caso de Iria Carreira e Maria Aguión, estudantes do Instituto de Arzúa.

Na segunda parte do programa, conversamos con Fermín Paz Lamigueiro con quen tratamos o estado das relacións entre cultura galega e sindicalismo do sector industrial. O noso contertulio, nacido en Ribadeume -parroquia que pertenceu á Capela e que agora pertence ás Pontes-, fixo a formación escolar na escola do seu concello e despois formouse na área técnica na Coruña e en Madrid. En 1971 entrou a traballar no estaleiro de Astano en Fene e en 1974 pasou a traballar na mina das Pontes. A través das súas propias palabras, soubemos como se fortaleceu dentro del o orgullo de ser.

Proxecto Neo, 152.- Os ovos polo seu nome. O uso do idioma na empresa. Xabier P. Igrexas, neofalante de Vigo

Comezamos o programa en conversa con Kátia da Veiga Gomes, que nos falou da súa interpretación do poema "P'ra Habana" de Rosalía de Castro. Durante a conversa, fixemos conexión con Cataluña. David Fernández dialogou con Kátia e transmitiulle os parabéns por ter feito a versión dunha canción orixinal de O Val das Mouras.

Despois falamos co Poleiro da Peneda, en Cartelle, para coñecer en que consiste iso de "os ovos polo seu nome".